چهارشنبه ۱۷ مهر ۱۳۹۸ - ۱۹:۵۸

چاپار تا چت

مروری بر تاریخچه پست در ایران

 ۹اکتبر؛ روز جهانی پست

گرچه با گسترش روزافزون فضای مجازی و شبکه های اجتماعی و به اصطلاح چت ها ، جنبه نامه رسانی پست رو به فراموشی سپرده شده ، اما رونق فروشگاه های اینترنتی و ارائه خدمات دولتی و پیشخوان ها در شبکه پستی ، بستری مطمئن و امن به نام پست را برای ارائه خدمت به مردم نیاز دارد .

به گزارش مفدا ارومیه؛ ایرانیان از حدود سه هزار سال پیش و در زمان امپراطوری هخامنشیان اقدام به تأسیس تشکیلات پستی و ارسال نامه های مهم با چاپار ها کردند. در واقع در ایران باستان چاپارخانه ها یکی از  مشهورترین و حساس ترین تشکیلات اداری هخامنشیان بودند . چابک سوارانی با اسب های تندرو جهت طی مسافت های طولانی و برقراری ارتباط‌های دائمی بین مرکز و ایالت ها به وجود آمده بودند به نحوی که یک مسافت بیش از دو هزار کیلومتری در کمتر از دو روز پیموده می‌شد .

داریوش هخامنشی در یکی از دست نوشته هایش درمورد چابک سواران دولتی خود نوشته است:
«نه برف ، نه باران ، نه گرما و نه تاریکی شب نمی تواند پیک های تندرو ما را از حرکت باز دارد »


برای جابجائی نامه‌ها در زمان ساسانیان از «قاصد» استفاده می‌شد .باز هم نامه را با اسب به مقصد می‌رساندند و برای رفع خستگی و سرعت عمل بهتر بین راه و در فواصل معین چاپارخانه‌هایی ساخته شده بود که در آنها یک یا چند نفر سوار کار حضور داشتند تا نامه‌ای را که قاصد از چاپارخانه قبلی می‌آورد به چاپارخانه بعدی برسانند.
به نوشتهٔ آرتور کریستنسن: «خلفای مسلمان تشکیلات چاپارخانه را به صورتی از ایران تقلید کردند که چندان با تشکیلات عهد هخامنشی که در کتب مورخان یونانی ضبط است، تفاوتی نداشت.
در تاریخ معاصر نیز ناصرالدین شاه دستور تأسیس وزارت پست را صادر کرد. سپس در سال ۱۲۶۴ با تأسیس اتحادیه ی پست جهانی، ایران به عنوان یکی از نخستین کشورهای دنیا به عضویت این اتحادیه در آمد.
 در زمان صدارت امیر کبیر شخصی به نام شفیع خان چاپارچی باشی از امیر کبیر دستور یافت تا تشکیلات چاپار دولتی را نظم بخشد و امیر کبیر در اوخر سال ۱۲۶۶ دستور ساخت چاپارخانه‌های جدید در تمام ایالت‌ها را داد.
بعد از مدتی کتابچه‌ای نیز تهیه و بین ایالات توزیع شد که در آن صورت چاپارخانه‌ها و مسافت هر کدام قید شده بود لذا با گرفتن التزام از شفیع خان در اندک زمانی ارسال «مراسلات و مکاتبات خصوصی» مردم بین مرکز و شهرهای مهم شکل گرفته و مرتب شد و مامورین ملزم به اجرای دقیق و صحیح برنامه شدند.
در سال ۱۲۸۸ ، اداره ی تلگراف به پست اضافه شد و وزارت پست و تلگراف تشکیل شد و پس از چند سال ، در سال ۱۳۰۸ با خرید سهام شرکت تلفن ،وزارت پست و تلگراف و تلفن شکل گرفت و با تأسیس وزارت خانه جدید، نظام پستی کشور توسعه ی چشمگیری یافت .
  سالهای بعد و پس از پیروزی انقلاب اسلامی ، در سال ۱۳۶۷ ، ساختار پست و فعالیت آن به عنوان یک شرکت مستقل دولتی درآمد.

حذف ساختار سنتی پست و اجرای مکانیزاسیون و اتوماسیون شبکه ی پستی ، ایجاد سرویس های نوین و متنوع از پست پیشتاز و پست مستقیم گرفته تا پست اکسپرس و پست رسپانس و ده ها خدمت دیگر امروزه از جمله مهمترین خدمات پستی وزارت ارتباطات است.
 رفته رفته پست با یافتن جایگاه واقعی خود به عنوان مهم ترین ابزار ارتباطی توانست همکاری سایر نهاد های دولتی را جلب نموده و ارائه ی خدمات دولتی را از طریق پیشخوان خود سامان بخشد. در همین راستا شرکت پست جمهوری اسلامی ایران در اجرای طرح های کلان ملی از جمله توزیع کارت سوخت ،ثبت نام و توزیع کارت ملی ،تعویض پلاک های خودرویی ،سرشماری عمومی نفوس و مسکن ،ثبت نام تلفن همراه و ... مشارکتی گسترده داشت.
گرچه با گسترش روزافزون فضای مجازی و شبکه های اجتماعی و به اصطلاح چت ها ، جنبه نامه رسانی پست رو به فراموشی سپرده شده ، اما رونق فروشگاه های اینترنتی و ارائه خدمات دولتی و پیشخوان ها در شبکه پستی ، بستری مطمئن و امن بنام پست را برای ارائه خدمت به مردم نیاز دارد .

خبرنگار سرویس فرهنگی مفدا، دریا عزیزی دانشجوی رشته ی پرستاری

ارسال نظر

    • نظرات حاوی توهین و هرگونه نسبت ناروا به اشخاص حقیقی و حقوقی منتشر نمی‌شود.
    • نظراتی که غیر از زبان فارسی یا غیر مرتبط با خبر باشد منتشر نمی‌شود.
شما در حال ارسال پاسخ به نظر « » می‌باشید.