جمعه ۱۵ آذر ۱۳۹۸ - ۱۳:۴۳

چهار آزادی بخش بی سلاح

PSX_20191206_133140.jpg

پاییز فصل تولد چهار هندی مشهور است. مهر ماه تولد مهاتما گاندی، آبان اقبال لاهوری و جواهر لعل نهرو و آذر ماه محمد علی جناح. به همین مناسبت و در راستای آشنایی بیشتر دانشجویان با فعالیت های این چهار مرد تاثیرگذار هندی که در مقطعی از تاریخ بر ایران هم اثرگذاری داشته اند، گوشه ای از زندگی آنها بازنشر می شود.

1. مهانداس کارامچاند گاندی رهبر سیاسی و معنوی هندی ها در مبارزه با استعمار بریتانیا بود و مبارزاتش در کنار پیروانش به استقلال هندوستان انجامید. وی در اوج قدرت هم به شدت مخالف خشونت و ترور حتی برای آزادی هندوستان بود. گاندی در کنار محمدعلی جناح، اقبال لاهوری و جواهر لعل نهرو تلاش زیادی برای رشد و رهایی هندوستان کرد و علیرغم مخالفتش با تجزیه هندوستان، پس از درگیری خونین مسلمانان و هندوها، برای جلوگیری از خشونت بیشتر پیشنهاد اقبال و جناح برای استقلال پاکستان را پذیرفت.

گاندی در هند به عنوان روح بزرگ(ماهاتما) شناخته می شود. وی ابتدا از مبارزه با خویشتن شروع کرد. اصولی بسیار ساده داشت و از مفاهیم آیین هندو مانند عدم خشونت(آهیما) و حقیقت(ساتیا) استفاده می کرد و همیشه می گفت: "من چیز جدیدی ندارم تا به دنیا یاد بدهم، حقیقت و عدم خشونت هم سن کوه ها هستند"

به همه ادیان احترام می گذاشت. به حرمت مسلمانان یک ماه روزه می گرفت در حالیکه خود هندو بود. او باور داشت اگر فردی گناه کند و دروغ بگوید نمی تواند ادعا کند خدا را درون خود احساس می کند. رفتار و اندیشه های گاندی سرمشقی برای بسیاری از مبارزان دنیا از جمله نلسون ماندلا، لوترکینگ، لخ واسا و آنگ سان سوچی بود. حرکت وی همراه با حدود نیم میلیون نفر در مسیری 400 کیلومتری برای گرفتن نمک از دریا، نقطه عطف تاریخ مبارزات هندوستان بود که به تسلیم بریتانیا و استقلال هند انجامید.

گاندی به ساتیاکراهای خود (حقیقت و عدم خشونت) تا پایان عمر وفادار بود و کتاب شرح حال خود را با نام "ماجرای تجربیات من با کشف حقیقت" نوشت. وی ابتدا گفت خدا حقیقت است و بعدها ادعا کرد که حقیقت خداست. اشاره به چند جمله هوشمندانه و زیبای گاندی در این کتاب به خوبی درون و ذات وی را نشان می دهد:

"وقتی نا امید می شوم به خاطر می آورم که در طول تاریخ راه حق و عشق همواره پیروز بوده است. حکمرانان و قاتلان در برهه ای شکست ناپذیر جلوه می کنند ولی در نهایت همه آنها سقوط کرده اند. همیشه به این واقعیت فکر کنید"

"چه فرقی می کند که مرگ و بی خانمانی و بی سرپرستی ریشه در حکومت استبدادی داشته باشد یا با نام مقدس آزادی و دمکراسی ایجاد شود"

"ضربه در برابر ضربه و چشم در برابر چشم  دنیا را کور می سازد"

تنها جایی که گاندی خشونت را برگزیده زمانی بوده که بین ترس و خشونت قرارگرفته  است.

گاندی چندین بار ترور شد و سرانجام  با  ترور و خشونتی که مخالفش بود کشته شد. تمام رهبران دنیا و ملت ها از مرگ وی متأثر شدند و پیام تسلیت فرستادند حتی چرچیل نخست وزیر بریتانیا ولی تنها کشوری که سکوت کرد روسیه بود. هنوز در تمام گیتی نام گاندی به نیکی یاد می شود و برای مردم هند افتخاری بسیار بزرگ به حساب می آید.

2. جواهر لعل نهرو  بر خلاف گاندی از یک خانواده ثروتمند هندی بود و به تحصیل حقوق پرداخت. حس میهن پرستی و عدم سازش با ظلم او را در رده مبارزان با استعمار انگلیس در آورد. بارها به همین دلیل زندانی شد و چیزی حدود 10 سال از عمر خود را در زندان سپری کرد و در کنار گاندی، اقبال و جناح برای رهایی هند از دست بریتانیا مبارزه کرد. او پس از استقلال هند اولین نخست وزیر هندوستان شد. مهمترین کار نهرو علاوه بر تدوین قوانین جدید برای هندوستان، تأسیس جنبش عدم تعهد با همکاری جمال عبدالناصر، تیتو، و سوکارنو بود. سه کتاب از وی به یادگار مانده است:

- کشف هند

- به سوی آزادی (اتوبیوگرافی)

- مجموعه سه جلدی نگاهی به تاریخ جهان( در زندان به شیوه نامه برای ایندیرا دخترش نگارش کرد)

3. اقبال لاهوری یک شخصیت علمی و فیلسوف بزرگ مشرق زمین برای نخستین بار اندیشه ایجاد یک کشور مسلمان نشین در هند را با محمد علی جناح در میان گذاشت و تا به ثمر رسیدن این اندیشه و خواسته همراه با سایر مبارزان و سیاستمداران پایدار ماند و در حین دوستی با جواهر لعل نهرو و گاندی مخالف ایده هندوستان یکپارچه بود و بر استقلال پاکستان پافشاری کرد. او همنشین دانشمندانی از غرب و شرق بود از ادوارد براون و رینولد نیکسون غربی تا محمدعلی جناح . اقبال علاوه بر علم در شاعری هم دستی توانمند (البته بیشتر در مفاهیم ملی گرایانه و اخلاقی نه در فن و سبک شعر) داشت. او مرید مولوی بود و به همین دلیل هم سنگ یادبودی در قونیه در جوار مقبره مولوی به نام اقبال موجود است. تأکید همیشگی اش بر رعایت موازین دین اسلام و ترویج دین و اخلاق از وی یک مرد فرامرزی ساخته بود که در شرق و غرب عالم از جمله ایران شناخته شده مانده است. اقبال، جناح و گاندی دارای اندیشه های انسانی یکسان بودند هرچند در روش با هم متفاوت بودند و این اندیشه انسانی از آنها انسانی والا ساخته بود که رمز ماندگاری اشان شده است.

آثار برجامانده از اقبال:

یتیم نامه

اسرار خودی

رموز بی خودی

ارمغان حجاز

پیام مشرق

زبور عجم

ضرب کلیم

جاوید نامه

پس چه باید کرد ای قوم شرق

احیای فکر دینی در اسلام

توسعه حکمت در ایران

مثنوی مسافر

بال جبرئیل

یادداشت های پراکنده

4. محمد علی جناح متولد کراچی است که جزو هند محسوب می شد و بعد از مبارزات این سیاستمدار و دوستانش کشور پاکستان استقلال پیدا کرد و کراچی جزو خاک پاکستان شد. وی از خانواده ای مبارز و سیاسی بود و در رشته حقوق تحصیل کرد. آدمی منضبط و جدی بود که همزمان عضو کنگره ملی هند و حزب مسلم لیگ بود. وی برای احقاق حق مسلمانان هند تلاش بسیاری به خرج داد و طرح های آنان را تدوین کرد. وی به همراه اقبال برای استقلال پاکستان تلاش کرد. وی به دلیل دوری از تعصبات مذهبی همچون اقبال یک شخصیت فرامرزی پبدا کرد و در کشورهای همسایه هند و پاکستان شخصیتی مشهور است . در ایران خیابانی در پایتخت به نام محمد علی جناح وجود دارد. 

تهیه و تنظیم: حسن دانشمند

کارشناس روابط عمومی

ارسال نظر

    • نظرات حاوی توهین و هرگونه نسبت ناروا به اشخاص حقیقی و حقوقی منتشر نمی‌شود.
    • نظراتی که غیر از زبان فارسی یا غیر مرتبط با خبر باشد منتشر نمی‌شود.
شما در حال ارسال پاسخ به نظر « » می‌باشید.