دوشنبه ۲۰ شهریور ۱۳۹۶ - ۱۰:۰۴

به مناسبت ولادت امام موسی کاظم (ع)

همزمانی زندگی امام موسی کاظم (ع) با زندگی خلفای عباسی منصور، هادی، مهدی و هارون‌الرشید

ولادت امام موسی کاظم (ع)

امام موسی(ع) به خاطر صبر زیاد و به این دلیل که خشمشان را فرومی‌خوردند، کاظم لقب گرفتند.

امام موسی بن جعفر الکاظم (ع)، یا موسی کاظم (ع) ملقب به ابوابراهیم، ابوالحسن و ابوعبدالله هفتمین امام شیعیان دوازده امامی بعد از پدرش امام جعفر صادق(ع) می‌باشد. امام موسی کاظم(ع) ۲۰ ذی‌الحجه ۱۲۸ ه. ق در ابواء (منطقه‌ای در میان مکه و مدینه) به دنیا آمد. مادربزرگوارشان برده‌ای آزاد شده به نام حمیده بود که نام‌های دیگری از قبیل حمیده بربریه و حمیده اندلسیه نیز برای او نقل شده‌است. اهل سنت به عنوان یک عالم دینی به امام موسی کاظم (ع) احترام می‌گذارند. زندگی امام موسی کاظم (ع) همزمان با زندگی خلفای عباسی منصور، هادی، مهدی و هارون‌الرشید بود. موسی کاظم (ع) چندین بار به زندان افتاد و عاقبت در زندان به شهادت رسیدند. علی‌بن‌موسی الرضا (ع) امام هشتم شیعیان دوازده امامی، فاطمه معصومه (س) و ابراهیم از جمله فرزندان ایشان می‌باشند. امامان شیعه  به طور گسترده زیر فشار بوده گاهی مجبور بودند تقیه پیشه کنند. پس از اینکه خبر مسمومیت و شهادت امام جعفر صادق (ع) به گوش منصور رسید، به والی مدینه نوشت که به عنوان تسلیت به خانهٔ امام رفته تا قول طباطبایی «وصیت نامه آن حضرت را خواسته و بخواند و کسی را که وصی امام معرفی شده فی‌المجلس گردن بزند و البته مقصود منصور از جریان این دستور این بود که به مسئله امامت خاتمه دهد و زمزمه تشیع را بکلی خاموش کند.» وقتی حاکم مدینه وصیت نامه را خواند دید که  امام صادق (ع) پنج نفر را به جای یک نفر برای جانشینی تعیین کرده. خود خلیفه، والی مدینه، عبدالله افطح فرزند بزرگ امام صادق(ع)، موسی فرزند کوچک امام و حمیده همسرش.  به این ترتیب تدبیر منصور برای خاتمهٔ امامت بی‌نتیجه ماند. با این حال امام موسی کاظم (ع) بر خلاف پدرش امام جعفر صادق (ع) که آزادانه در مدینه تدریس می‌کرد، زیر فشار منصور عباسی و هارون‌الرشید چنین فرصتی پیدا نکرد.

امام موسی کاظم (ع) خلفای عباسی را تأیید نمی‌کرند و پیروانش را از همکاری با خلفای جور نهی می‌کرند، مگر کسانی که با کار در دستگاه خلافت می‌توانستند باعث برداشتن مقداری از فشار از روی شیعیان شوند. نقل است که هارون‌الرشید با وجود دشمنی با  امام کاظم (ع) احترام زیادی برایشان قائل بود. وقتی پسرش مأمون علت این احترام را از او پرسید، هارون پاسخ داد که کاظم، امام و حجت خداوند بر بندگانش در زمین است. هارون همچنین می‌گوید: «من به حسب ظاهر و با زور و فشار امام امت هستم در حالی که کاظم امام واقعی مردم می‌باشد.» با این حال هارون به مأمون خاطر نشان می‌کند که خلافت را به کاظم نخواهد داد: «به خدا سوگند که اگر تو خودت قصد کنی خلافت را از من بستانی، آنرا از تو پس خواهم گرفت، اگرچه این کار به قیمت درآوردن چشمانت تمام شود». همچنین هارون به مأمون توصیه می‌کند که اگر به دنبال دانش واقعی است آنرا از کاظم بگیرد. «این (امام موسی کاظم(ع) ) میراث‌دار دانش انبیاست… اگر به دنبال دانش واقعی هستی آنرا نزد او خواهی یافت.»

 نکته جالب این است که سال‌ها بعد وقتی مأمون خودش خلافت را بدست آورد، اصرار داشت تا آنرا به پسر امام کاظم (ع)، علی‌بن‌موسی‌الرضا(ع) بسپرد؛ با این استدلال که شخصی را بر روی زمین داناتر از او نمی‌شناسد.

تفرقه

پس ازشهادت امام صادق(ع) و حتی پیش از مرگشان، وقتی پسر ارشدشان اسماعیل پیش از خودش از دنیا رفت، شیعیان شروع به انشعاب به دسته‌های مختلف شدند. پس ازامام صادق(ع) این دسته‌بندی‌ها تنوع بیشتری پیدا کرد. گروه بزرگی از شیعیان دوازده امامی به امامت پسر سوم امام صادق(ع)، امام موسی کاظم(ع)، معتقد شدند. گروه کوچکتری معتقد بودند اسماعیل توسط پدرش به جانشینی انتخاب شده اما چون قبل از پدرش از دنیا رفته، جانشینی به پسرش محمد بن اسماعیل و جانشینانش منتقل می‌شود. این گروه اخیر به اسماعیلیه معروف شدند. برخی اسماعیلیان معتقد شدند اسماعیل در واقع نمرده است بلکه به عنوان مهدی و ناجی آخرالزمان ظهور خواهد کرد، و این در حالی است که به گفته طباطبایی مرگ اسماعیل با حضور شاهدان زیادی اتفاق افتاد. گروه‌های دیگری هم بودند که دو پسر دیگرامام صادق (ع)، عبدالله افطح و محمدبن‌جعفر را امام می‌دانستند. گروه کوچکتری معتقد شدند که امام صادق(ع) آخرین امام بوده و امامت با او به پایان رسیده است. پس ازشهادت امام موسی کاظم (ع) اکثریت شیعیان به امامت پسرشان علی بن‌موسی‌الرضا (ع) معتقد شدند. در حالی که گروه کوچکی معتقد بودند امامت با موسی کاظم (ع) پایان رسیده که این گروه اخیر به واقفیه معروف شدند. از امام هشتم تا امام دوازدهم، که اکثریت شیعیان مهدی موعود می‌دانند، انشعاب مهم دیگری رخ نداده است. از میان فرقه‌هایی که از اکثریتِ دوازده امامی منشعب شده‌اند امروزه فقط اسماعیلیه و زیدیه باقی مانده‌اند.

فرزندان امام موسی‌الکاظم (ع)

علی بن موسی الرضا(ع)

فاطمه معصومه(س)

ابراهیم

عبدالله العوکلانی

احمد بن موسی

حمزه بن موسی

قاسم

محمد عابد

کاظم

امام موسی(ع) به خاطر صبر زیاد و به این دلیل که خشمشان را فرومی‌خوردند، کاظم لقب گرفتند. همچنین به این دلیل که نسبت به کسانی که به ایشان بد کرده بودند مهربان و بخشنده بودند. به نوشتهٔ ابن خلکان، وقتی کسی از ایشان بدگویی می‌کرد هدیه‌ای برایش می‌فرستاد. گفته می‌شود که مردی در حضور  امام کاظم(ع) به جدشان علی بن ابیطالب (ع) توهین کرد. همراهان امام کاظم (ع) خواستند به مرد حمله کنند که امام مانع شد. امام سپس به مزرعهٔ مرد در خارج از مدینه رفتند، مرد با دیدن امام شروع به داد و بیداد می‌کند که محصولش را لگد مال نکند. امام کاظم (ع) اما بی‌توجه به او نزدیک شده سلام کردند با خوشرویی پرسیدند چقدر پول صرف کاشت مزرعه کرده است. مرد پاسخ داد "صد دینار! " سپس پرسیدند "چه اندازه از آن برداشت خواهی کرد؟ " مرد پاسخ داد که غیب نمی‌داند. امام کاظم (ع) پرسید "چه اندازه امیدواری از آن برداشت کنی؟ " که مرد پاسخ داد "دویست دینار! " امام سیصد دینار به او دادند و فرمودند: "این سیصد دینار برای توست و محصولت هم برایت باقی است".

امام کاظم (ع) سپس مرد را ترک کرده به مسجد رفتند و مرد را دید که زودتر از ایشان به آنجا رسیده بود. مرد با دیدن  امام کاظم (ع) برخاسته این آیه را بلند خواند که: "خدا بهتر می‌داند رسالتش را کجا قرار دهد. "(قرآن ۶:۱۲۴) اصحاب امام از این تغییر رفتار متعجب شده دلیلش را پرسیدند و مرد جریان را برایشان تعریف کرد. سپس امام به اصحابش رو کرده گفت: "کدام راه بهتر بود؟ آنچه شما می‌خواستید یا آنچه من انجام دادم؟ "امام موسی کاظم(ع) همچنین عبد صالح خوانده می‌شد. معروف بود که امام کاظم (ع) پولهایی را در بین اهل مدینه توزیع می‌کرد با اینکه خودشان وضعیت بهتری از آنها نداشتند. امام موسی کاظم (ع) همچنین در بین شیعیان به باب‌الحوائج معروف است.

۲۰ شهریور ۱۳۹۶ خورشیدی برابر با ۲۰ ذی‌الحجه ۱۴۳۸ هجری و ۱۱ سپتامبر ۲۰۱۷ میلادی

شهادت عالم مجاهد آیت ‌اللَّه "سیداسداللَّه مدنی" دومین شهید محراب در تبریز (۱۳۶۰ ش)

عملیات کوچک انصار در هورالعظیم توسط سپاه پاسداران (۱۳۶۵ش)

ارتحال آیت اللَّه "سیدعباس خاتم یزدی" استاد برجسته حوزه علمیه قم (۱۳۸۰ ش)

شهادت شهید مجید حدادیان (۱۳۵۷ش)

 • شهادت شهید ناصر ضیغمی (۱۳۶۵ش)

رحلت عارف الهی و عالم ربانی آیت ‏اللَّه "سیدعبدالکریم کشمیری" در قم (۱۴۱۹ ق)

اشغال رسمی جزیره "سری‏لانکا" توسط استعمارگران انگلیس (۱۷۹۸م)

ابداع ورزش "جودو" توسط یک معلم ورزش ژاپنی (۱۸۸۲م)

ورود نیروهای متفقین به خاک آلمان در جریان جنگ جهانی دوم (۱۹۴۴م)

آغاز به کار نخستین تلفن همراه (موبایل) (۱۹۴۶م)

سال ۱۹۴۶، دو مهندس روس به نام شاپیرو و زاهاروچنکو موفق شدند تلفن رادیویی بسازند که می توانست از فاصله ۲۰ کیلومتری به شبکه محلی تلفن متصل شود.

درگذشت "محمدعلی جناح" بانی استقلال پاکستان و قائد اعظم این کشور (۱۹۴۸م)

وقوع کودتای خونین شیلی و قتل "سالوادور آلنده" رئیس‏ جمهور این کشور (۱۹۷۳م)

ارسال نظر

    • نظرات حاوی توهین و هرگونه نسبت ناروا به اشخاص حقیقی و حقوقی منتشر نمی‌شود.
    • نظراتی که غیر از زبان فارسی یا غیر مرتبط با خبر باشد منتشر نمی‌شود.
شما در حال ارسال پاسخ به نظر « » می‌باشید.