دوشنبه ۲۰ آذر ۱۳۹۶ - ۰۹:۲۸

عملیات انتحاری؛ شهادت آیت‌الله دستغیب(ره)

شهید دستغیب

مبارزات سیاسی مذهبی آیت الله سیدعبدالحسین دستغیب از دوران رضاخان و مشخصا از زمان کشف حجاب آغاز شد. چنان که وقتی آیت‌الله را ممنوع‌المنبر اعلام کردند، بر روی زمین نشست و مردم را موعظه می‌کرد

پس از پیروزی انقلاب، سازمان مجاهدین خلق(منافقین)، که باقی مانده رهبران محبوس آن در زندانهای رژیم پهلوی به دست مردم آزاد شدند، اقدام به فعالیت گسترده در جامعهٔ ایران کرد ولی پس از طرد سیاسی و اجتماعی و از دست دادن جایگاه مردمی خود به اقدامات مسلحانه علیه نظام جمهوری اسلامی روی آورد. پس از تظاهرات مسلحانه گسترده 30 خرداد ۱۳۶۰ و عزل ابوالحسن بنی‌صدر از ریاست چمهوری، این سازمان با اعلان جنگ مسلحانه هدف خود را سرنگونی نظام جمهوری اسلامی ایران عنوان کرد. و این آغاز موجی از انفجار ها و تروهای شخصیت های سیاسی و مذهبی به دست عوامل این سازمان بود. در میان روشهای مختلف ترور و ایجاد ارعاب، ترورهای انتحاری بخشی ویژه از کارنامه سیاه این گروه تروریستی را در بر می گیرد. در این روش، فرد ضارب با کمر بند انفجاری خود را به اشخاص مورد نظر نزدیک کرده و با منفجر نمودن خود، باعث کشته شدن فرد یا افراد مقابل نیز می گردید. در اکثر قریب به اتفاق این عملیات ها، افراد زیاد دیگری به اضافه شخص مورد نظر مجروح و کشته شده اند. از جمله این ترورها،  ترور آیة الله دستغیب همراه با 12 نفر از مردم نمازگزار شیراز بود.

مبارزات سیاسی مذهبی آیت الله سیدعبدالحسین دستغیب از دوران رضاخان و مشخصا از زمان کشف حجاب آغاز شد. چنان که وقتی آیت‌الله را ممنوع‌المنبر اعلام کردند، بر روی زمین نشست و مردم را موعظه می‌کرد و در پاسخ به اعتراض ماموران حکومتی می‌گفت که او را از منبر رفتن منع کرده‌اند، نه از سخن گفتن بر روی زمین.

اوج مبارزات آیت‌الله دستغیب علیه رژیم پهلوی زمانی بود که رژیم لوایح شش‌گانه انقلاب شاه و مردم و لایحۀ انجمن‌های ایالتی و ولایتی را مطرح کرد. اعتراض امام خمینی به این سیاست‌ها و جنبشی که بعدها به قیام خونین پانزده خرداد ۱۳۴۲ منجر شد بسیاری از روحانیون و مبارزان مسلمان را به همراهی با امام ترغیب کرد و در این میان آیت‌الله دستغیب نیز در شیراز فعالیت‌هایی را سامان داد. در نتیجه، ایشان در ۱۵ خرداد ۱۳۴۲، بازداشت و به تهران تبعید شد، هرچند پس از مدتی آزاد شد اما در سال ۱۳۴۳، برای دومین بار بازداشت و به تهران اعزام و زندانی و سپس تبعید شد. با این حال آیت‌الله دستغیب در دوران تبعید هم به مبارزات خود ادامه داد. در سال ۱۳۵۶، عوامل شاه که از فعالیت‌های دستغیب به ستوه آمده بودند، او را مدتی در خانۀ خود حصر کرده و تحت نظر داشتند. این اقدام با واکنش شدید مردم شیراز مواجه شد و آنان با برگزاری تجمعاتی خواستار رفع حصر از آیت‌الله شدند. اعتراضاتی که در ‌نهایت به عقب‌نشینی رژیم منجر شد.

پس از کشتار مردم شیراز در پنجم رمضان ۵۶ که منجر به تعطیلی مسجد جامع این شهر به مدت دو هفته شد، رژیم حکومت نظامی اعلام کرد. در جریان حکومت نظامی آیت‌الله دستغیب دستگیر و به زندان تهران منتقل شد. در همین دورۀ زندان بود که آیت‌الله دستغیب به همراه چهار تن دیگر از علما اعلامیه‌ای صادر و با رد صلاحیت شاه، او را از ادامۀ سلطنت خلع کرد.

آیت‌الله دستغیب، پس از پیروزی انقلاب نیز در زمرۀ افراد تاثیرگذار استان فارس بود. او بعد از چندی به نمایندگی از مردم استان فارس در اولین مجلس خبرگان انتخاب شد و در همین ایام بنا به درخواست مردم و به فرمان امام به سمت نماینده امام در استان و امام جمعه شیراز منصوب شد. آیت‌الله دستغیب همزمان ریاست حوزه علمیه فارس را برعهده داشت و در دوران کوتاه حیات خود بعد از پیروزی انقلاب، توانست مدارس علمیه قوام، هاشمیه و آستانه شیراز را که سال‌های طولانی توسط رژیم پهلوی تعطیل شده بود، دوباره دایر کند.

در روز جمعه ۲۰ آذرماه ۱۳۶۰ در حالی که آیت‌الله دستغیب مثل هر هفته راهی محل برگزاری نماز جمعه بود هدف حملۀ تروریستی قرار گرفت. روزنامۀ اطلاعات در باره این عملیات می نویسد: «ساعت ۱۱ و ۳۰ دقیقه صبح دیروز هنگامی که آیت‌الله سیدعبدالحسین دستغیب نماینده امام در فارس و امام جمعه شیراز از منزل خود واقع در پشت مدرسه علمیه خان، قصد رفتن به میعاد هفتگی یعنی مسجد جامع را داشت، در پیچ دوم منزلشان بر اثر انفجار بمبی قوی، ایشان و پاسداران همراهشان، چند تن از اعضای دفترشان و خانواده‌شان و چند عابر شهید و گروهی نیز مجروح شدند. یکی از مجروحین که زنی بنام صغرا قدیری نام دارد و در بیمارستان شیراز بستری است، در این مورد به خبرنگار ما گفت: من از طبقۀ دوم منزلمان عبور امام جمعه شیراز را تماشا می‌کردم که ناگهان یک دختر که چادر سیاه به سر داشت، از در یکی از منازل خارج شد و به سوی آیت‌الله دستغیب دوید و هنگامی که پاسداران قصد جلوگیری از او را داشتند، اظهار داشت نامه دارم که ناگهان، صدای انفجار بلند شد و اجساد قطعه قطعه شده به اطراف پرید. پس از انفجار مردم محل نماز جمعه را ترک کردند و به طرف محل حادثه آمدند و آمبولانس‌ها نیز، جهت حمل شهدا و مجروحان به محل حادثه آمدند. شدت انفجار به حدی بود که بیشتر اجساد قابل شناسایی نبودند و مردم و پاسداران با دست و جارو آثار اندکی را که از شهدا باقی مانده بود، جمع‌آوری کردند. از شهدایی که تا به حال مورد شناسایی قرار گرفته‌اند، می‌توان حاج محمدرضا عبداللهی، پاسدار جباری، پاسدار منشی سیدمحمدتقی دستغیب و پاسدار جعفر رفیعی را نام برد. اجساد قطعه قطعه شده بقیه شهدا نیز در بیمارستان‌های سعدی، نمازی شیراز نگهداری می‌شوند و پیکر پاک شهید آیت‌الله دستغیب در سردخانۀ بیمارستان نمازی نگهداری می‌شود. همچنین سر دختری که گفته می‌شود عامل انفجار بوده در سردخانه بیمارستان شیراز نگهداری می‌شود. »

سازمان مجاهدین خلق با صدور اطلاعیه ای با بر عهده گرفتن این جنایت، عامل آن را نیز معرفی می کند. در گزارش پس از عملیات این عملیات انتحاری در اسناد منتشره این سازمان آمده است:

" ... در روز جمعه 20 آذر این واحد رزمنده (واحد فاطمه امینی) به قصد انجام این عملیات که از قبل مورد شناسایی دقیق قرار گرفته بود به محل اعزام و در لحظه تعیین شده خواهر مجاهد "گوهر ادب آواز" یکی از اعضای واحد انقلابی پس از شکستن حلقه مزدوران محافظ دستغیب با انفجار بمب دست ساز او را به همراه 12 تن از محافظانش به هلاکت رسانده و دیگر رزمندگان مجاهد سالم به پایگاه خود مراجعت کردند . در این عملیات دلاورانه خواهر مجاهد ما نیز به شهادت رسید».

عامل انتحاری "گوهر ادب آواز" با بستن بمب به روی شکم خود در مسیر امام جمعه شیراز خود را به عنوان زنی حامله معرفی می‌کند که ضرورت دارد مطلب مهمی را به خطیب جمعه بگوید و با این دروغ از حلقه پاسدران عبور و به نزدیک وی می رود. پس از نزدیک شدن به آیت الله دستغیب، عامل انتحاری ضامن بمب را می‌کشد و انفجار رخ می دهد.

پس از تظاهرات مسلحانه گسترده 30 خرداد ۱۳۶۰ و عزل ابوالحسن بنی‌صدر از ریاست چمهوری، این سازمان با اعلان جنگ مسلحانه هدف خود را سرنگونی نظام جمهوری اسلامی ایران عنوان کرد. و این آغاز موجی از انفجار ها و تروهای شخصیت های سیاسی و مذهبی به دست عوامل این سازمان بود. در میان روشهای مختلف ترور و ایجاد ارعاب، ترورهای انتحاری بخشی ویژه از کارنامه سیاه این گروه تروریستی را در بر می گیرد. در این روش، فرد ضارب با کمر بند انفجاری خود را به اشخاص مورد نظر نزدیک کرده و با منفجر نمودن خود، باعث کشته شدن فرد یا افراد مقابل نیز می گردید. در اکثر قریب به اتفاق این عملیات ها، افراد زیاد دیگری به اضافه شخص مورد نظر مجروح و کشته شده اند. از جمله این ترورها،  ترور آیة الله دستغیب همراه با 12 نفر از مردم نمازگزار شیراز بود.

مبارزات سیاسی مذهبی آیت الله سیدعبدالحسین دستغیب از دوران رضاخان و مشخصا از زمان کشف حجاب آغاز شد. چنان که وقتی آیت‌الله را ممنوع‌المنبر اعلام کردند، بر روی زمین نشست و مردم را موعظه می‌کرد و در پاسخ به اعتراض ماموران حکومتی می‌گفت که او را از منبر رفتن منع کرده‌اند، نه از سخن گفتن بر روی زمین.

اوج مبارزات آیت‌الله دستغیب علیه رژیم پهلوی زمانی بود که رژیم لوایح شش‌گانه انقلاب شاه و مردم و لایحۀ انجمن‌های ایالتی و ولایتی را مطرح کرد. اعتراض امام خمینی به این سیاست‌ها و جنبشی که بعدها به قیام خونین پانزده خرداد ۱۳۴۲ منجر شد بسیاری از روحانیون و مبارزان مسلمان را به همراهی با امام ترغیب کرد و در این میان آیت‌الله دستغیب نیز در شیراز فعالیت‌هایی را سامان داد. در نتیجه، ایشان در ۱۵ خرداد ۱۳۴۲، بازداشت و به تهران تبعید شد، هرچند پس از مدتی آزاد شد اما در سال ۱۳۴۳، برای دومین بار بازداشت و به تهران اعزام و زندانی و سپس تبعید شد. با این حال آیت‌الله دستغیب در دوران تبعید هم به مبارزات خود ادامه داد. در سال ۱۳۵۶، عوامل شاه که از فعالیت‌های دستغیب به ستوه آمده بودند، او را مدتی در خانۀ خود حصر کرده و تحت نظر داشتند. این اقدام با واکنش شدید مردم شیراز مواجه شد و آنان با برگزاری تجمعاتی خواستار رفع حصر از آیت‌الله شدند. اعتراضاتی که در ‌نهایت به عقب‌نشینی رژیم منجر شد.

پس از کشتار مردم شیراز در پنجم رمضان ۵۶ که منجر به تعطیلی مسجد جامع این شهر به مدت دو هفته شد، رژیم حکومت نظامی اعلام کرد. در جریان حکومت نظامی آیت‌الله دستغیب دستگیر و به زندان تهران منتقل شد. در همین دورۀ زندان بود که آیت‌الله دستغیب به همراه چهار تن دیگر از علما اعلامیه‌ای صادر و با رد صلاحیت شاه، او را از ادامۀ سلطنت خلع کرد.

آیت‌الله دستغیب، پس از پیروزی انقلاب نیز در زمرۀ افراد تاثیرگذار استان فارس بود. او بعد از چندی به نمایندگی از مردم استان فارس در اولین مجلس خبرگان انتخاب شد و در همین ایام بنا به درخواست مردم و به فرمان امام به سمت نماینده امام در استان و امام جمعه شیراز منصوب شد. آیت‌الله دستغیب همزمان ریاست حوزه علمیه فارس را برعهده داشت و در دوران کوتاه حیات خود بعد از پیروزی انقلاب، توانست مدارس علمیه قوام، هاشمیه و آستانه شیراز را که سال‌های طولانی توسط رژیم پهلوی تعطیل شده بود، دوباره دایر کند.

در روز جمعه ۲۰ آذرماه ۱۳۶۰ در حالی که آیت‌الله دستغیب مثل هر هفته راهی محل برگزاری نماز جمعه بود هدف حملۀ تروریستی قرار گرفت. روزنامۀ اطلاعات در باره این عملیات می نویسد: «ساعت ۱۱ و ۳۰ دقیقه صبح دیروز هنگامی که آیت‌الله سیدعبدالحسین دستغیب نماینده امام در فارس و امام جمعه شیراز از منزل خود واقع در پشت مدرسه علمیه خان، قصد رفتن به میعاد هفتگی یعنی مسجد جامع را داشت، در پیچ دوم منزلشان بر اثر انفجار بمبی قوی، ایشان و پاسداران همراهشان، چند تن از اعضای دفترشان و خانواده‌شان و چند عابر شهید و گروهی نیز مجروح شدند. یکی از مجروحین که زنی بنام صغرا قدیری نام دارد و در بیمارستان شیراز بستری است، در این مورد به خبرنگار ما گفت: من از طبقۀ دوم منزلمان عبور امام جمعه شیراز را تماشا می‌کردم که ناگهان یک دختر که چادر سیاه به سر داشت، از در یکی از منازل خارج شد و به سوی آیت‌الله دستغیب دوید و هنگامی که پاسداران قصد جلوگیری از او را داشتند، اظهار داشت نامه دارم که ناگهان، صدای انفجار بلند شد و اجساد قطعه قطعه شده به اطراف پرید. پس از انفجار مردم محل نماز جمعه را ترک کردند و به طرف محل حادثه آمدند و آمبولانس‌ها نیز، جهت حمل شهدا و مجروحان به محل حادثه آمدند. شدت انفجار به حدی بود که بیشتر اجساد قابل شناسایی نبودند و مردم و پاسداران با دست و جارو آثار اندکی را که از شهدا باقی مانده بود، جمع‌آوری کردند. از شهدایی که تا به حال مورد شناسایی قرار گرفته‌اند، می‌توان حاج محمدرضا عبداللهی، پاسدار جباری، پاسدار منشی سیدمحمدتقی دستغیب و پاسدار جعفر رفیعی را نام برد. اجساد قطعه قطعه شده بقیه شهدا نیز در بیمارستان‌های سعدی، نمازی شیراز نگهداری می‌شوند و پیکر پاک شهید آیت‌الله دستغیب در سردخانۀ بیمارستان نمازی نگهداری می‌شود. همچنین سر دختری که گفته می‌شود عامل انفجار بوده در سردخانه بیمارستان شیراز نگهداری می‌شود. »

سازمان مجاهدین خلق با صدور اطلاعیه ای با بر عهده گرفتن این جنایت، عامل آن را نیز معرفی می کند. در گزارش پس از عملیات این عملیات انتحاری در اسناد منتشره این سازمان آمده است:

" ... در روز جمعه 20 آذر این واحد رزمنده (واحد فاطمه امینی) به قصد انجام این عملیات که از قبل مورد شناسایی دقیق قرار گرفته بود به محل اعزام و در لحظه تعیین شده خواهر مجاهد "گوهر ادب آواز" یکی از اعضای واحد انقلابی پس از شکستن حلقه مزدوران محافظ دستغیب با انفجار بمب دست ساز او را به همراه 12 تن از محافظانش به هلاکت رسانده و دیگر رزمندگان مجاهد سالم به پایگاه خود مراجعت کردند . در این عملیات دلاورانه خواهر مجاهد ما نیز به شهادت رسید».

عامل انتحاری "گوهر ادب آواز" با بستن بمب به روی شکم خود در مسیر امام جمعه شیراز خود را به عنوان زنی حامله معرفی می‌کند که ضرورت دارد مطلب مهمی را به خطیب جمعه بگوید و با این دروغ از حلقه پاسدران عبور و به نزدیک وی می رود. پس از نزدیک شدن به آیت الله دستغیب، عامل انتحاری ضامن بمب را می‌کشد و انفجار رخ می دهد.

پژوهش فرهنگی/ اصفهان مفدا

ارسال نظر

    • نظرات حاوی توهین و هرگونه نسبت ناروا به اشخاص حقیقی و حقوقی منتشر نمی‌شود.
    • نظراتی که غیر از زبان فارسی یا غیر مرتبط با خبر باشد منتشر نمی‌شود.
شما در حال ارسال پاسخ به نظر « » می‌باشید.