شنبه ۲۵ آذر ۱۳۹۶ - ۰۹:۴۰

از تحقیق تا بالین

مصاحبه پژوهشی

به مناسبت روز پژوهش با سرکار خانم دکتر زهرا سادات رضاییان، استادیار گره فیزیوتراپی و معاون پژوهشی دانشکده علوم توانبخشی به گقت و گو نشسته ایم.

دکتر رضائیان حائز مدرک دکترا از دانشگاه تربیت مدرس تهران هستند و 6 سال است که در دانشکده توانبخشی اصفهان به عنوان هیات علمی فعالیت دارد. 
وی دبیری علمی همایش استئوآرتریت از تحقیق تا بالین در دانشگاه علوم پزشکی اصفهان را نیز در کارنامه خود دارد.

جایگاه دانشکده توانبخشی در امور پژوهشی دانشگاه چیست؟

قدمت دانشکده توانبخشی اصفهان در حدود 20 سال است و جز دانشکده های جوان دانشگاه به حساب می آید. خوشبختانه ما در چند سال اخیر جایگاه خوبی درمیان سایر پژوهشگران دانشگاه داشتیم. چند دوره محققان برتر دانشگاه از میان هیات علمی دانشکده ما بوده اند، مانند آقای دکتر محمدتقی کریمی و دکتر مظاهری. مرکز تحقیقات عضلانی-اسکلتی دانشکده توانست در دوره ای به عنوان مرکز تحقیقات منتخب جشنواره رازی انتخاب شود. هسته تحقیقاتی اختلالات کف لگن (pelvic floor dysfunction) در دانشکده ما جز اولین هسته های تحقیقاتی مصوب دانشگاه است. این هسته تحقیقاتی در کل کشور به عنوان اولین تیم تحقیقاتی در این زمینه به شمار می رود. در واقع تیم هایی که در تهران یا تبریز در این زمینه فعالیت می کنند، فعالیت گسترده و بین رشته ای مانند این جا ندارند و outcome هایشان هم مثل تیم ما نیست. آقای دکتر آزاده، دکترای الکتروفیزولوژی، نیز بنیان گذار طرح IOM ( Intra Operative Monitoring) هستند که اثر زیادی در کاهش آسیب ها در جراحی های مغز و اعصاب دارد. به طور کلی با اینکه دانشکده جوان است، اما جایگاه خوبی را از نظر پژوهشی و حتی فناوری در دانشگاه دارد. ما ثبت اختراع های مختلفی هم داریم که توسط کارشناسان و اعضای هیات علمی رشته ها در زمینه های تخصصی توانبخشی انجام شده است. در زمینه فناوری هم یکی از دانشکده هایی که در کل دانشگاه بسیار روی آن حساب می شود، دانشکده توانبخشی است.

مقالات کار شده در دانشکده علوم توانبخشی در چه مجلاتی به چاپ رسیده اند؟

از ویژگی های مهم دانشکده ما داشتن 5 رشته ی کاملا متفاوت که در عین حال هم پوشانی های حرفه ای گسترده ای و تخصصی هم دارند، است. طیف وسیعی از بیماری ها در توانبخشی پوشش داده می شوند و به دنبال آن مجلاتی که پذیرای مقالات محققان ما هستند بسیار متنوعند. محققان ما خودشان را محدود به مجلات تخصصی توانبخشی نکرده اند و در مجلاتی که حالت بین رشته ای دارند هم مقالاتی را به چاپ رسانده اند؛ برای مثال آقای دکتر فرقانی، آقای دکتر کریمی و آقای دکتر صادقی، از اعضای هیات علمی ارتوپدی فنی، در مجلات دنی، osteoarthritis and cartilage و... مقالاتی را به چاپ رسانده اند. مقالاتی هم در مجله سالمندان داریم. در داخل کشور هم چه مقالات تخصصی توانبخشی و چه مجلات بین رشته ای پذیرای مقالات دانشکده ما بوده اند.

جایگاه مجله ی "پژوهش در علوم توانبخشی" را در میان مجلات فارسی زبان چگونه ارزیابی می کنید؟

این مجله از جمله مجلات علمی-پژوهشی دانشگاه علوم پزشکی اصفهان است که خوشبختانه در میان مجلات توانبخشی سطح کشور امتیاز خوبی دارد. دقت و سرعت در چاپ مقالات، دقت در داوری و نحوه انتخاب موضوعات باعث شده است که محققان سراسر کشور این مجله را برای چاپ مقالاتشان مناسب ببینند و به صورت نویسنده دائم دربیایند. داوری ها برای چاپ مقاله در این نشریه کمی سختگیرانه است و سعی می کنیم ضمن بالا بودن دقتمان در داوری ها، به زمانبندی داوری هم دقت کنیم. تلاشمان بر این است که نمایه مجله مان را بالاتر ببریم و به سطح اسکوپوس ( scopus) برسانیم.

چند مرکز تحقیقاتی در دانشکده علوم توانبخشی فعالیت می کند؟

ما چند مرکز تحقیقاتی در دانشکده داریم که به صورت تخصصی در حیطه ی علوم توانبخشی کار می کنند. مرکز تحقیقات عضلانی اسکلتی، اختلال ارتباطی و شکاف لب وکام مراکز تحقیقاتی دانشکده ما هستند. در عین حال هسته تحقیقاتی اختلالات کف لگن را داریم که تحقیقاتی صرف نیست و کار بالینی هم در آن انجام می شود و امیدواریم بتوانیم آن را به یک مرکز تحقیقات تبدیل کنیم.

وظایف معاون پژوهشی دانشکده چیست؟

وظیفه اصلی معاونین و مدیرها، تسهیل اتفاقات است. به این معنا که اگر محققی بخواهد در دانشکده ما کار پژوهشی کند، اطلاع رسانی قوانین و فراهم آوردن شرایط بهینه برای انجام پژوهش به عهده معاون پژوهشی است. یکسری فعالیت های اجرایی داریم و باید گزارش هایی را به معاونت های دانشگاه بدهیم که مانند هر سیستم اداری دیگری است. جدای از این داریم سعی می کنیم سطح دانش دانشجویان، مربی ها و اعضای هیات علمی را از پژوهش بالا ببریم و تفکرمان این است که اگر افراد با اصول روش تحقیق آشنایی بیشتری داشته باشند، کیفیت پژوهش ها بالا می رود. در این راستا کارگاه ها و نشست های پژوهشی متعددی برگزار شده اند و در آینده نیز ادامه پیدا خواهند کرد.

پژوهش های دانشجویی در سطوح مختلف به چه صورت انجام می شوند؟

پژوهش های دانشجویی دو دسته هستند. یکی پایان نامه های کارشناسی ارشد که به نوعی مشق پژوهش به شمار می روند و درواقع یک پژوهش ناب نیستد. در این مقطع بیشتر به دنبال این هستیم که دانشجو در کنار استادش، یک تجربه تحقیقاتی درست و استاندارد داشته باشد. اما ما معمولا از پایان نامه های ارشدمان هم مقالات خوبی حاصل می شود و در بعضی موارد، محصول از آن ها استخراج شده است. ما قصد داریم اینگونه پایان نامه ها را تقویت کنیم. در مقطع دکتری، نوآوری و ناب بودن پایان نامه اهمیت زیادی دارد. دانشجویان مقاطع کارشناسی نیز از طریق کمیته تحقیقات دانشجویی با الفبای پژوهش آشنا می شوند و مطالعات سبکتر را انجام می دهند. خوشبختانه در چند سال گذشته، دانشکده علوم توانبخشی impact های خوبی در مورد پژوهش های دانشجویی داشته و کمیته تحقیقات دانشجویی دانشکده مان به عنوان کمیته ای فعال در دانشگاه شناخته شده است. در سیستم پژوهش های دانشجویی، انجمن های علمی دانشجویی هم وارد می شوند که ما برای اولین بار در دانشکده مان با همکاری معاون فرهنگی، سعی در هم راستا کردن انجمن های علمی و کمیته تحقیقات دانشجویی داریم.

اگر بخواهید به ویژگی های پژوهش در دانشکده توانبخشی اشاره کنید، چه می گویید؟

پژوهش یک وسیله است و ذاتا قرار نیست نتیجه خاصی داشته باشد. اما وقتی پژوهش ها هدفمند شده و جمع آوری شوند، نتیجه اش تصمیم گیری های علمی تر و تخصصی تر است. پس یک پژوهش به تنهایی برای ما ارزش ندارد. پژوهش ها باید به سمتی بروند که بتوانند پاسخ سوالی را در سطح جامعه بدهند. این پاسخ ممکن است از نظر یک مجله ی خارجی ارزشی برای انتشار نداشته باشد، اما چون دارد مساله بالین ما را حل می کند، ارزشمند است. به این نوع پژوهش، پژوهش پاسخگو می گویند. ما در دانشکده علوم توانبخشی به دنبال چنین مقالاتی هستیم. درواقع اولویت اول ما، چاپ مقالات سطح بالا نیست؛ با اینکه معتقدیم اگر پژوهشی با روش استاندارد انجام شده باشد، مانعی برای چاپ در رده های بالا وجود نخواهد داشت. به علاوه کمیته تحقیقات دانشکده ما سعی می کند از دانشجویان فارغ التحصیل این دانشکده کمک بگیرد. در واقع جدا نشدن دانشجویان این دانشکده از آن و نیز پژوهش هایی با کاربرد بالینی، دو ویژگی اصلی پژوهش در دانشکده علوم توانبخشی هستند.

گفت و گو از فرناز جوکار دانشجوی رشته فیزیوتراپی

ارسال نظر

    • نظرات حاوی توهین و هرگونه نسبت ناروا به اشخاص حقیقی و حقوقی منتشر نمی‌شود.
    • نظراتی که غیر از زبان فارسی یا غیر مرتبط با خبر باشد منتشر نمی‌شود.
شما در حال ارسال پاسخ به نظر « » می‌باشید.