سه‌شنبه ۲۹ خرداد ۱۳۹۷ - ۱۲:۰۳

اداره مشاوره و سلامت روان دانشجویی:

کودکان خود را با آموزشهای ساده از خطرات و آزار جنسی دور نگهداریم

دانشگاه علوم پزشکی جهرم

کودکان خود را با آموزشهای ساده از خطرات و آزار جنسی دور نگهداریم

آمار باورنکردنی دنیا نشان می دهد از هر ۵ دختر و هر ۲۰ پسر، یک نفر مورد آزار جنسی قرار می‌گیرد و ما ساده‌لوحانه کودکان خود را جدا از این اتفاق می دانیم .

به گزارش مفدا-جهرم  " به نقل از کارشناسان اداره مشاوره و سلامت روان دانشجویی دانشگاه علوم پزشکی جهرم  :  ما باید یاد بگیریم که بخش‌های خصوصی بدن را به کودکان‌مان آموزش بدهیم اما بنا به دلایل بسیار ساده ای که می‌خواهیم معصومیت فرزندان‌مان را حفظ کنیم ،  این کار برای‌مان آسان نیست  .  طبق آمارهای بدست آمده از بزهکاری در جوامع نشان داده شد که ۹۰ درصد بزهکاران و خلافکاران در کودکی تجربه آزار جنسی داشته‌اند  .

هر روز آمار وحشتناکی درباره آزار جنسی کودکان در سراسر جهان می‌خوانیم و می‌شنویم؛ اما راه های آسان، سریع و اثرگذاری برای آموزش بخش‌های خصوصی بدن به کودکان وجود دارد که به واسطه آن می توانیم کودکان را آموزش دهیم تا خود را از این خطر دور نگه داشته و به این وسیله جامعه کوچک خانواده را حفظ،  و در نهایت جامعه بزرگ خود را مصون نگه داریم  .  

کودکان و نوجوانان به‌ندرت به یک گفت‌وگوی جدی تن می‌دهند  . خنده و شوخی راهی است که هم کودک را سرگرم می‌کند و هم راه را برای گفتن مسایل جدی هموار می‌کند  .

احساس قدرت مالکیت و اختیار بدن کودک را به خودش بدهید  . کافی است به کودکان بگوییم این اندام‌ها برای عملکرد بدن ما مهم هستند؛ این اندام‌ها آسیب‌پذیرند، بنابراین باید مراقب آنها باشیم

به یاد داشته باشید که  شعرها و ترانه‌ها، نقاشی‌های رنگی و احساسات مثبت، ابزارهای حافظه قدرتمند هستند و خاطرات را به یادماندنی تر می کنند. پس از این ابزارها در آموزشتان استفاده کنید   . بنابراین وقتی آموزش ساده و روشن باشد به یاد می‌ماند و به وقت نیاز و در شرایط دشوار، کودک آن را به یاد می‌آورد  .

بزهکاران جنسی برای ترغیب کودک ابتدا از مشوق‌های غیرجنسی، مثل خریدن اسباب‌بازی،   خوراکی یا زبان‌بازی استفاده و بعد به‌طور تدریجی گفت‌وگو درباره‌ موضوعات جنسی را در قالب شوخی و تک‌جمله‌های گذرا آغاز می‌کنند  . پیشرفت از نوازش‌های غیرجنسی به نوازش‌ها و لمس کردن‌های جنسی کشانده می‌شود و قصد فرد آزاررسان، حساسیت‌زدایی و عادت دادن کودک به این رفتارهاست  .
اینجا همان جایی است که یک کودک آگاه و آموزش‌دیده که با او در این‌باره صحبت شده ، متوجه جریان می‌شود و به کمک بزرگ‌ترهایش می‌تواند خودش را نجات دهد و نقشه‌های شوم فرد آزاررسان را نقش برآب کند. بعد از سوءاستفاده، فرد ، کودک را به سکوت درباره‌ «رفتار مشترک» وامی‌دارد  .

او از این اتفاق به‌عنوان «تجربه‌ مشترک»   نام می‌برد که باهم داشته‌اند تا به کودک این معنا را القا کند که هر دو به یک میزان در آن نقش داشته‌اند تا کودک حس کند اگر حرفی به والدین خود بزند، خودش هم مورد بازخواست قرار می‌گیرد  .

بسیاری از آسیب‌دیدگان آزار جنسی در پاسخ به چرایی  اعمال خود گفته‌اند؛  نخستین‌بار که با یک آزارگر جنسی روبه‌رو شدند، دچار احساس ترس و اضطراب شدند، چون  روشهای روشنی که آنان را در برخورد با این مسئله توانمند سازد آموزش ندیده اند  .

بسیار مهم است که فرزندتان را روشن و آگاه کنید که پس از هر اتفاق ناخوشایندی چه کار باید بکند. کودک باید بداند اتفاقی که برای بخش‌های خصوصی بدنش افتاده است نباید تبدیل به یک راز شود و از پدر، مادر و افراد مورد اعتمادش پنهان بماند  .
مشکل بسیاری از والدین این است که نمی‌دانند باید از چه الفاظی استفاده کنند. شما می‌توانید بدون به‌کار بردن لفظ آزارجنسی این چند نکته کلیدی را برای پیشگیری به کودکان خود آموزش بدهید  . برای چنین آموزشی نیاز نیست پیچیده صحبت کنید  .  کودکان و نوجوانان با تکرار یاد می‌گیرند  چیزی را که می‌خواهید به کودک‌تان بیاموزید، برای او تکرار کنید  .  پیشنهاد می‌کنیم دست ‌کم، ماهی یک بار آن را برای کودک‌تان تکرار کنید  . زمانی می‌فهمید که کودک درسش را یاد گرفته که بدون درنگ آن را برای شما تکرار کند  . کودک‌تان هرچه را در هر زمینه‌ای، به اندازه کافی یاد گرفته باشد به شما نشان می‌دهد  .

پژوهش‌ها نشان می‌دهد که کودکان ۳ تا ۸ ساله،   بیشتر از دیگران مورد تجاوز و آزار جنسی قرار می‌گیرند  . بنابر این اهمیت دارد که هرچه زودتر با کودکان‌مان در این باره صحبت کنیم  .  پس باید مطمئن شویم کدام رفتارها و دانسته‌های آن‌ها درست است و کدام‌یک نادرست

یک کودک آموزش دیده بسیار کمتر در موقعیت‌های دشوار و خطرناک گیر می‌افتد چرا که شکارچی‌ها دنبال ضعیف‌ترها و آسیب‌پذیرترها می‌گردند. در واقع، آزارگران جنسی، کودکان تودار و پنهان‌کار و آسیب‌پذیر را شکار می‌کنند  . به کودک‌تان یاد بدهید که شما را امین خود بداند و هیچ چیزی را از شما پنهان نکند  .  بگذارید دیگران بفهمند کودک شما رازدار نیست و هر اتفاقی را به گوش پدر و مادرش می‌رساند. کودکان ما اگر بدانند که ما پشتیبان آن‌ها هستیم و اگر اتفاق بدی برای آن‌ها بیفتد نه تنها تنبیه‌شان نمی‌کنیم بلکه دنبال راه حل مشکل آن‌ها می‌گردیم، هیچ چیز را از ما پنهان نمی‌کنند و در آزادی و آسودگی کامل همه داستان‌های شان را به ما می‌گویند. آزارگران جنسی از این کودکان می‌ترسند و به آن‌ها نزدیک نمی‌شوند  .

 در کشور ما آمار قابل اتکایی از کودکان آسیب دیده در خانواده و مدرسه و خیابان در دست نیست. اما نمی توان منکر وجود آزار جنسی کودکان شد.

 بهتر است به جای درگیر شدن در بحث آمار و بود و نبود آسیب های اجتماعی که محل مناقشه است، نکاتی در مورد پیشگیری از آزار جنسی کودکان را یادآوری کنم  .

مطمئنا شما بهتر از هر کس دیگری می‌دانید چگونه این کار را انجام دهید ؛   لازم نیست همه حرف‌ها را در یک جلسه و پشت سر هم بگویید. به بهانه‌های مختلف درباره امنیت و مراقبت از خود در قالب داستان، خاطره و... صحبت کنید. یادتان باشد زمانی که کودک حاضر یا مایل به چنین گفت‌وگویی نیست، اصرار نکنید و آن را به موقعیت مناسب دیگری موکول کنید. معمولا کودکان وقتی درباره شخص سومی مثلا در قالب قصه صحبت می‌کنید، راحت‌تر برخورد می‌کنند و کمتر مضطرب می‌شوند  .

 این که هر روز صبح به کودک خود بگوییم : " مواظب خودت باش! " کافی نیست. ما به عنوان پدر و مادر باید بدانیم دقیقا چه خطراتی در کمین فرزندانمان است و درباره این خطرات به صورت روشن با بچه ها گفت و گو کنیم.

درست همانگونه که عبور از عرض خیابان را به کودک خود آموزش می دهیم، در مورد آسیب های اجتماعی مانند عادت به سیگار، اعتیاد به مواد مخدر، رفتارهای پرخطر جنسی، آزار جنسی توسط بزرگترها و یا همکلاسی ها و... و. به فرزند خود آگاهی بدهیم. مطمئن باشید سکوت شما به دلایل اخلاقی، باعث می شود که کودک شما از طریق گروه همسالان به شکل ناقصی با این مسایل آشنا شود و در خانه پنهانکاری کند.

 بیشتر کسانی که دست به سوء استفاده جنسی از کودکان می‌زنند، به نوعی آشنای کودک محسوب می شوند و کودک در برخورد اول به آنها اعتماد می کند. اصل اساسی در پیشگیری از خطر آسیب های اجتماعی این است که بتوانید با فرزند خود رابطه عاطفی مناسبی برقرار کنید و کودک بدون ترس از توبیخ و تنبیه با شما صحبت کند و اطمینان داشته باشد که شما در همه حال از او حمایت می کنید.

 به فرزند خود تاکید کنید که در مسیر مدرسه دعوت هیچ آشنا و یاغریبه ای را برای سوار شدن در خودرو شخصی را نپذیرد. اجازه ندهید فرزند شما ساعتها در خانه همسایه بماند و یا شب بدون حضور شما در خانه بستگان بخوابد.

به فرزند خود یاد بدهید که در مقابل پیشنهادهای غیر معمول با قاطعیت نه بگوید. شما به عنوان پدر و مادر باید مراقب تغییر رفتار کودک خود باشید و علت این تغییر رفتارها را با خوش خیالی به فشار درس و یا مسایل خیالی دیگر تقلیل ندهید. اگر کودک شما ناگهان پرخاشگر و عصبی شده، اگر فرزند شما مدتی است گوشه گیر شده و حواسش پرت و غرق در تخیل است. اگر در چهره او آثار شرم و گناه می بینید و هربار نگاهش را از شما می دزدد. اگر یکباره دچار افت تحصیلی شده و یا خواب و اشتهایش ناگهان مختل شده است...ممکن است فرزند شما مورد آزار جنسی قرار گرفته باشد. البته این فقط یک احتمال است اما باید آن را جدی بگیرید.

 مدرسه خانه دوم فرزند شماست. به مدرسه فرزند خود، مرتبا سر بزنید. با معاون و مشاور مدرسه و معلمان او صحبت کنید. درباره نقاط ضعف و قوت رفتار و شخصیت معلم یا معلمان فرزند خود کنجکاو باشید و با او در این باره بحث کنید  . فراموش نکنیم که فرزند ما نیاز به مراقبت آگاهانه ما دارد. این یک مسئولیت اخلاقی، شرعی و انسانی است  .
احتیاطهای سنتی درمورد غریبه‌ها برای محافظت از کودک کافی نیست چرا که اغلب افرادی که به کودک آسیب می‌زنند معمولاً برای او شناخته شده هستند از این رو تمایز قائل شدن بین یک غریبه و فردی آشنا اما غیر قابل اعتماد برای کودک دشوار است. به همین دلیل کودکان نیازدارند تا برای ارتقای ایمنی‌شان بر راهنماییهای عملی بزرگترها تکیه کنند  .

علم و تجربه هر دو نشان داده‌اند که کودکان از داشتن قوانین ایمنی عینی و عملی سود می‌برند  .
این قوانین شامل چند قانون بسیار ساده و متناسب با درک کودکان است که تفهیم آنها به کودک ایمنی فردی او را تا حد زیادی افزایش خواهد داد  .
قانون اول: کودک قبل از اینکه هرگونه تغییری در برنامه‌هایش ایجاد کند، مثلاً بخواهد جایی برود، یا چیزی را از کسی بپذیرد، حتماً آن را با یکی از والدین یا در غیاب آنها با یک فرد قابل اعتماد والدین در میان بگذارد. بچه‌ها باید بدانند که زمانی که والدین‌شان در جریان جایی که آنها هستند و کاری که آنها می‌کنند قرار داشته باشند امنیت بیشتری خواهند داشت.  
قانون دوم  : کودک به منظور تأمین امنیت بیشتر خود و نیز لذت بیشتر از موقعیتها، با یک دوست خوب همراه باشد. این دوست می‌تواند والدین، دیگر افراد قابل اعتماد و یا یک بچه بزرگتر باشد.  
قانون سوم  :   بچه‌ها باید یک حریم خصوصی برای خود تعیین کنند و در برابر هر کسی که بخواهد این حریمها را مورد تعرض قرار دهد مقاومت کنند  .
قانون چهارم : اگر زمانی کودک توسط فردی آزار دید، ترسید یا به نحوی احساس ناراحتی در او به وجود آمد، فوراً مسئله را با یک بزرگتر قابل اعتماد در میان بگذارد. همچنین والدین باید با رفتار خود، این اعتماد را در کودک ایجاد کنند که او تا زمانی که برای کمک پیش والدین می‌آید دچار دردسر نخواهد شد  .
باید توجه داشت که آزار جنسی محدود به فضای واقعی نیست و دنیای گسترده و رنگارنگ اینترنت نیز محل مناسبی برای وقوع این اتفاق است. بسیاری از کودکان ما در حالی (برای کارهای مدرسه یا سرگرمی) از اینترنت استفاده می‌کنند که هنوز درباره مخاطرات کاربریهای غیر مجاز آموزش لازم را ندیده‌اند. از این رو وضع قوانینی برای تأمین ایمنی شخصی آنها در این زمینه نیز ضروری به نظر می‌رسد. می‌توان قوانین را در قالب قول و قرار به کودک ارائه کرد  .
این قوانین شامل موارد زیر است  :
*) روزهایی که می‌توانم به اینترنت وارد شوم، مدت زمانی که می‌توانم در اینترنت باقی بمانم، کسی که می‌توانم در فضای اینترنت با او ارتباط برقرار کنم و حوزه‌های مناسبی که می‌توانم از آن دیدن کنم، همه بر اساس توافقاتی خواهد بود که با والدین انجام داده‌ام.  
*)  اگر در اینترنت با موردی مواجه شوم که من را بترساند، احساس ناراحتی برای من ایجاد کند و یا من را گیج کند، خیلی زود با یک بزرگتر معتمد صحبت می‌کنم. من بدون اجازه والدینم هیچ نوع فایل، مطلب، یا فیلمی را از کسی نگرفته و دانلود نخواهم کرد  .
*) من هرگز بدون اجازه والدینم اطلاعات شخصی‌ام مانند آدرس، شماره تلفن، آدرس یا شماره تلفن محل کار والدین یا نام و محل مدرسه‌ام را در فضای اینترنت به اشتراک نخواهم گذاشت  .
*) من به هیچ پیغام ناشناسی پاسخ نخواهم داد. اگر هم چنین پیغامی دریافت کنم من، بلافاصله به بزرگتر معتمدم نشان خواهم داد. همچنین من هرگز از این پیغامها برای کسی نخواهم فرستاد.  
*) من هرگز بدون اطلاع والدین  با کسی که اولین بار با او در اینترنت آشنا شده‌ام قرار ملاقات نخواهم گذاشت  . در درجه اول موضوع را با والدینم در میان می‌گذارم و اگر آنها با این ملاقات موافقت کردند، در یک مکان عمومی و پر رفت وآمد قرار می‌گذارم و به همراه والدینم در قرار حاضر خواهم شد.

بسیاری از انحرافات جنسی فرزندمان، از رفتارهای ما سرچشمه می گیرد. شاید والدین خواهان انحراف فرزند خود نباشند ولی اگر مراقبت های لازم را در سنین کودکی نکنند، در سنین نوجوانی وگاهی قبل از آن موجب انحرافات جنسی فرزند شان می شود. برای آن که فرزند مان ار این انحرافات محفوظ بمانند والدین باید به نکات زیر توجه کنند  .
خودداری از دست زدن به عورت کودک
جداسازی رختخواب کودکان

از آن جایی که با هم خوابیدن، ممکن است باعث تماس بدنی آنها با یکدیگر وشاید تحریک حس کنجکاوی آنها شود، لذا طبق اصل لزوم علاج واقعه، قبل از وقوع، پیش از آگاه شدن کودکان به لذت های جنسی، باید رخت خواب آنها جدا گردد .

والدین، در پیشگیری از بازی های جنسی کودکان وظیفه دارند و باید مراقب باشند تا شرایط محیطی برای این نوع بازی ها برای کودکان فراهم نشود واگر احیاناً این صحنه ها را مشاهده کردند، باید به صورت معقول، از این بازی ها جلوگیری کنند

خودداری از بوسیدن و در آغوش گرفتن کودکان نامحرم، پس از سن معین.
علی رغم این که در اسلام به محبت کردن، نوازش کردن وبوسیدن بچه ها سفارش شده، اما این رفتار، پس از سن معین، از سوی افراد نامحرم منع می شود.

گاهی اوقات، کودکان، برای کشف بدن خود با آلت خود بازی می کند، این امر برای آنها لذت بخش است، لذا کودک به این عمل تکرار می کند. والدین نباید چنین برداشت کنند که بازی با آلت تناسلی اش، امری طبیعی است ودر این زمینه اقدامی نکنند؛ بلکه باید احساس وظیفه کنند و با توجه به آثار نامطلوب آن، در صدد پیشگیری از تکرار آن بر آیند.

منابع : کتابهای موجود در اداره مشاوره و سلامت روان دانشجویی دانشگاه علوم پزشکی جهرم

ارسال نظر

    • نظرات حاوی توهین و هرگونه نسبت ناروا به اشخاص حقیقی و حقوقی منتشر نمی‌شود.
    • نظراتی که غیر از زبان فارسی یا غیر مرتبط با خبر باشد منتشر نمی‌شود.
شما در حال ارسال پاسخ به نظر « » می‌باشید.