شنبه ۱۳ اردیبهشت ۱۳۹۹ - ۱۰:۲۲

یکی از اصول مهم تغذیه سالم داشتن در ماه مبارک رمضان رژیم غذایی متعادل، متنوع و کافی است

دکتر پیاهو

مصاحبه مفدا مراغه با دکتر لاله پیاهو دکترای تخصصی علوم تغذیه و عضو هیات علمی دانشکده علوم پزشکی مراغه در مورد اصول صحیح تغذیه در روزه داری ماه مبارک رمضان

به گزارش مفدا مراغه، در این بازدید به گپ و گفت با دکتر لاله پیاهو   دکترای تخصصی علوم تغذیه و عضو هیات علمی دانشکده علوم پزشکی مراغه در مورد باید ها و نباید های صحیح تغذیه در ماه مبارک رمضان را با هم می خوانیم:

مفدا مراغه:با عرض سلام و خسته نباشید خدمت شما،لطفا مختصری از اصول صحیح تغذیه در ماه مبارک رمضان را بیان نمایید؟

یکی از فرائض  دین مبین اسلام روزه داری است که همراه با رعایت ابعاد معنوی در ماه مبارک رمضان انجام می پذیرد. رمضان یکی از ماه های مهم مسلمانان است. در این ماه مسلمانان از غذاخورن و نوشیدن از سحر تا افطار اجتناب می کنند که یکی از مراسم عبادی آن می باشد. روزه داری علاوه بر دارا بودن اثرات مفید و سلامت بخش روحی و روانی از جمله افزایش عزت نفس و حس اعتماد در افراد به همراه کاهش اضطراب، در کنترل بیماری­های متعددی از جمله بیماری قلبی-عروقی، فشار خون، دیابت، بیماری های کلیوی، چاقی و اختلالات لیپید و غیره تاثیرگذار است. نظر به اهمیت تغذیه در ایام روزه داری و وجود شواهدی مبنی بر بروز برخی تغییرات در عادت تغذیه ای در میان روزه داران، در این بخش در مورد نحوه تغذیه صحیح در ماه مبارک رمضان توضیحاتی ارائه می شود:

طی روزه داری در ماه مبارک رمضان، افراد بایستی سه وعده غذایی سحری، افطار و شام را دریافت کنند. در واقع تغییری در تعداد وعده های غذایی افراد ایجاد نمی شود. از دیدگاه تغذیه ای، هدف از روزه داری کاهش کالری دریافتی در مقایسه با سایر اوقات سال است تا بدن فرصتی برای سوزاندن چربی های اضافی و کاهش وزن داشته باشد و نیز برخی از عادات غذایی نادرست از جمله پرخوری و ریزه خواری را اصلاح نماید. بر طبق تحقیقات انجام شده، ناشتایی و روزه داری اثرات مفیدی در تقویب سیستم ایمنی و پیشگیری از بیماریهای مختلف دارد.

گاها مشاهده می شود که عادات غذایی اشتباه در این ماه منجر به افزایش وزن و یکسری اختلالات و بیماری ها در افراد می گردد. بدین معنی که افراد حذف یک وعده از رژیم غذایی را با افزایش حجم غذای مصرفی در وعده افطار یا سحری جبران می کنند که این منجر به افزایش کالری دریافتی و نهایتا چاقی و عوارض ناشی از آن می گردد.

یکی از اصول مهم تغذیه سالم داشتن رژیم غذایی متعادل، متنوع و کافی است. افراد در انتخاب های غذایی خود بایستی از غذاهای متنوع انواع گروه های غذایی و  حتی در هر گروه غذایی نیز انتخاب کنند. به این معنی که براساس هرم های غذایی استاندارد موجود در کتب مرجع، غذاهای مصرفی بایستی با در نظر گرفتن تمام انواع گروههای غذایی نان و غلات، میوه، سبزیجات، گوشت و جایگزین های آن، شیر و لبنیات و چربی ها انتخاب شوند، چرا که هر گروه غذایی بدلیل دارا بودن مواد مغذی خاص، اثرات سلامت بخش جداگانه ای دارد و انتخاب های غذایی روزمره از تمام گروها منجر به تقویت اثرات مفید و سلامت بخش یکدیگر خواهد شد. همچنین افراد می بایستی به اندازه نیاز کالریکی بدن خود غذا دریافت نموده و اعتدال در مصرف داشته باشند و از پرخوری پرهیز نمایند.

وعده غذایی سحری یکی از مهمترین وعده های غذایی در طی ماه مبارک رمضان است و حذف آن توسط متخصصین تغذیه توصیه نمی شود، در این وعده، بهتر است از غذاهای حاوی غلات کامل و سبوس دار و نیز حبوبات مصرف شود، چراکه هضم آهسته این غذاها به کنترل گرسنگی در طی روز کمک می کند. قورمه­سبزی، عدس پلو، شوید پلو به همراه لبنیات انتخاب های مناسبی هستند. همچنین دریافت سبزیجات با رنگ های متنوع بدلیل دارا بودن ویتامین ها و ترکیبات آنتی اکسیدانی مختلف علاوه بر تامین نیاز ریز مغذی­های بدن، در پیشگیری از تشنگی در طی روز مفید خواهد بود. سبزیجات به عنوان یکی از مهمترین منابع فیبر غذایی، از یبوست احتمالی و سایر مشکلات گوارشی جلوگیری کرده و با هضم آهسته­تر از گرسنگی جلوگیری خواهد کرد. همچنین یکی از علل کاهش چربی های خونی در طی روزه داری می تواند فیبر موجود در سبزیجات دریافتی باشد. دریافت کافی مایعات و چای کم رنگ، میوه و سبزیجات آبدار برای تامین آب بدن و پیشگیری از دهیدراته شدن بدن در وعده سحری توصیه می شود.

بهتر است از خوردن غذاهای سرخ شده، پرادویه و تند، بسیار پرچرب و شیرین مانند زولبیا و بامیه، غذاهای آماده پر نمک و حاوی سوسیس و کالباس و نیز نوشابه های گازدار و دوغ های پرنمک در وعده غذایی سحری پرهیز شود، چراکه این غذاها، علاوه بر ایجاد مشکلات گوارشی متعدد از جمله سوءهاضمه، نفخ و ریفلاکس، تشنگی را در طی روز افزایش می دهند. یکی دیگر از ملاحظات مهم در وعده سحری، عدم دریافت زیاد چای و نوشیدنی های کافئین دار است که بدلیل مدر بودنشان می توانند منجر به تشنگی در طی روز شوند.

در وعده افطار بدلیل اینکه معمولا قند خون و فشار خون کاهش می یابد، از این رو دریافت مایعات ولرم به همراه قندهای ساده طبیعی از جمله شیر گرم، خرما، عسل، نان و پنیر کم چرب یا تخم مرغ و گردو و سوپ سبزیجات انتخاب های مناسبی می باشند. دریافت زیاده از حد مواد قندی ازجمله زولبیا و بامیه، حلوا، شیرینی های خامه ای و شکلات بدلیل ترشح زیاد انسولین می تواند منجر به کاهش فشار خون، ضعف و بیحالی، سرگیجه و خستگی شود و توصیه نمی گردد. در وعده افطار نبایستی مایعات سرد یا نوشابه های گازدار مصرف شود چراکه می توانند باعث بروز مشکلات گوارشی شوند. دریافت حجم زیاد غذا و مایعات در وعده افطار توصیه نمی شود. وعده غذایی کم حجم، سهل الهضم، سبک و پرکالری بهترین گزینه برای وعده افطار می باشد.

در وعده شام بهتر است از غذاهای سبوس دار، غلات کامل و کربوهیدارت های پیچیده، حبوبات و گوشت سفید یا ماهی دریافت شود. مصرف سبزیجات مشابه وعده غذایی سحری در وعده شام پر اهمیت است. دریافت غذاهای پر چرب و سرخ شده در وعده شام می تواند مهمترین علت بروز چاقی در این ماه باشد و فرد روزه دار بایستی در وعده غذایی شام از مصرف این غذاها بپرهیزد.

قبل از خواب بایستی میوه جات به اندازه نیاز کالریکی افراد (که براساس وزن و قد تعیین می شود) دریافت شود. بهتر است میوه های انتخابی از انواع رنگ های مختلف باشند. افرادی که در طی روز به یبوست مبتلا می شوند، می توانند از برگه آلو، زرد آلو و انجیر بدلیل ملین و مسهل بودن شان استفاده کنند.

احتیاط!!!

  • توصیه می شود برای کاهش تعریق و کاهش احساس تشنگی از فعالیت های فیزیکی شدید و سنگین پرهیز شود.
  • روزه داری در برخی از بیماران با مشکلات حاد پزشکی توصیه نمی گردد و بایستی براساس نوع بیماری با پزشک معالج خود مشورت کنند. به عنوان مثال، در بیماران دیابتی نوع یک که بایستی به فواصل منظم انسولین درمانی شوند و عدم دریافت وعده غذایی کربوهیدرات دار می تواند عوارض جدی بدنبال داشته باشد، روزه داری توصیه نمی گردد و بیماران دیابتی نوع 2 و پیش دیابت نیز بستگی به وضعیت بیماری و مرحله بیماری، بایستی با پزشک خود مشورت کنند.
  • دریافت تخم مرغ و غذاهای غنی از کلسترول در بیماران قلبی و با چربی خون بالا به هفته ای 2 عدد محدود شود.
  • برخی از گروههای آسیب پذبر جامعه از جمله سالمندان، مادران باردار و نوجوانان در مرحله رشد، بسته به شرایط جسمی بایستی با پزشک و متخصص تغذیه مشورت کنند.

ارسال نظر

    • نظرات حاوی توهین و هرگونه نسبت ناروا به اشخاص حقیقی و حقوقی منتشر نمی‌شود.
    • نظراتی که غیر از زبان فارسی یا غیر مرتبط با خبر باشد منتشر نمی‌شود.
شما در حال ارسال پاسخ به نظر « » می‌باشید.