یکشنبه ۲۶ بهمن ۱۳۹۹ - ۲۲:۰۲

نگاهی به زندگینامه امام هادی(ع)

شهادت امام هادی

همزمان با فرارسیدن شهادت امام هادی(ع) سرویس فرهنگی مفدا به زندگی ایشان پرداخته است.

به گزارش مفدا تربت حیدریه، همزمان با فرارسیدن شهادت امام هادی(ع) سرویس فرهنگی مفدا به زندگی ایشان پرداخته است.

حضرت «علی بن محمّد» علیه‌السّلام، مشهور به «علی النّقی» یا «امام هادی»؛ دهمین امام شیعیان است. آن‌حضرت در نیمه‌ی ذی‌حجّه سال ۲۱۲ قمری در صَریا -روستایی نزدیک مدینه- متولد شدند. پدر بزرگوار ایشان حضرت جوادالائمه و مادر معظّمه‌ی او سمانه مغربیه علیهما السّلام است.
کنیه‌ی امام هادی «ابوالحسن» است، و در منابع حدیثی «ابوالحسن سوم» خوانده شده تا با ابوالحسن اول (=امام کاظم) و ابوالحسن دوم (=امام رضا) اشتباه نشود و از القاب ایشان هادی، نقی، مرتضی، عالم، فقیه، امین، مؤتمن، طیّب و متوکّل است.
عمر شریف حضرت ۴۲ سال، مدت امامت ایشان ۳۳ سال، فرزندانشان چهار پسر و یک دختر، و زمان شهادتشان سوم رجب سال ۲۵۴ ق است. امام هادی و فرزندشان امام حسن عسکری علیهما السّلام به «عسکریین» شهرت دارند؛ به این دلیل که خلفای بنی‌عباس ایشان را از سال ۲۳۳ ق به سامرا برده و تا آخر عمر پربرکتشان در آن‌جا، آن‌ها را تحت‌نظر قرار دادند.  شهر سامرا، محل استقرار نظامیان حکومت عباسی بوده و عسکر (به‌معنای لشکر و محل استقرار نظامیان) نام دیگر و غیر مشهور آن است.

امام هادی علیه‌السّلام ۳۳ سال امامت شیعیان را بر عهده داشتند و در این مدت چندین خلیفه‌ی عباسی بر سر کار آمدند؛ معتصم، واثق، متوکّل، منتصر، مستعین و معتزّ عباسی از سال ۲۱۸ تا ۲۵۵ ق بر مسند خلافت نشستند. سیاست خلفای پیش از متوکّل تا حدودی ادامه‌ی همان سیاست مأمون بود، و این سیاست -به‌دلیل اتفاقاتی- فضای مساعدی را برای علویان و شیعیان فراهم کرده بود. امّا با آمدن متوکّل، تنگ‌نظری‌های زمان هارون به‌صورت سختگیرانه‌تری -بر ضدّ معتزله و شیعه- با شدّت هر چه بیشتر دنبال شد.
متوکّل عباسی که از دشمنان سرسخت خاندان علوی شمرده می‌شود برخوردهای تند و ناخوشایندی نظیر تخریب مقبره حضرت امام حسین علیه‌السّلام و شخم‌زدن و هموار کردن زمین‌های اطراف آن مقبره و زراعت بر روی آن، و سختگیری شدید بر زائران کربلا و مجازات‌های هولناک آن‌ها داشته است.
کینه‌ی عباسیان نسبت به شیعیان در دوره‌ی متوکّل اوج بیشتری گرفت و بعدها نیز ادامه یافت. سیاست مذهبی معتزّ فرزند متوکّل هم که امام هادی در زمان وی به شهادت رسید ادامه‌ی همان مواضع بود. متوکّل در بحبوحه‌ی سختگیری‌هایش به یاد امام هادی افتاد و در سال ۲۳۳ ق دستور داد آن حضرت را در مدینه بازداشت کرده و به سامرا بیاورند. او این‌گونه می‌توانست رفت‌وآمد مردم با امام را از نزدیک تحت کنترل درآورد. و این همان سیاست مأمون بود که پیشتر درباره‌ی امام رضا اعمال شد -البته با ظاهری آراسته‌تر و گویی هوادارانه!
امام به سامرا آورده شد و تا پایان عمر شریف -بیش از ۲۰سال- در این شهر به سر بردند.   ایشان به ظاهر مورد احترام متوکّل بود ولی در باطن دسیسه‌های متعددّی علیه ایشان می‌شد که هیچ‌کدام در عمل موفق نبود. متوکّل می‌خواست ضمن کنترل و نظارت امام، ایشان را در نقش یکی از درباریان درآورد تا ابهّت و عظمت آن‌بزرگوار را در چشم مردم بکاهد و شخصیت امام را نزدشان پایین آورد. متوکّل در آخرین روزهای عمرش قصد داشت امام را به شهادت برساند که شبانه مورد حمله‌ی ترکان قرار گرفت و در بسترش کشته شد! سرانجام حضرت امام هادی علیه‌السّلام بر اثر زهری که به ایشان خورانده بودند در روز سوم رجب سال ۲۵۴ ق (یا طبق روایات دیگر در ۲۵ یا ۲۶ جمادی‌الثانی) در سامرا به شهادت رسیدند و در خانه‌ی خود -در سامرا- به خاک سپرده شدند. در آن‌زمان معتزّ پسر متوکّل آخرین روزهای خلافتش را می‌گذراند، در مورد قاتل آن‌حضرت اختلافاتی است ولی به‌هرحال اصل شهادت و مسمومیت امام در تاریخ ثبت شده است.
هم‌چنین از حضرت امام هادی علیه‌السّلام چندین دعا و زیارت‌نامه برجای مانده است که از مشهورترین آن‌ها زیارت جامعه‌ی کبیره و زیارت غدیریه است.

منابع: الکافی، الکامل ابن‌اثیر، ارشاد شیخ مفید، تاریخ یعقوبی، المناقب، مقاتل الطالبیین، بحار الانوار، حیات فکری-سیاسی امامان شیعه.

ارسال نظر

    • نظرات حاوی توهین و هرگونه نسبت ناروا به اشخاص حقیقی و حقوقی منتشر نمی‌شود.
    • نظراتی که غیر از زبان فارسی یا غیر مرتبط با خبر باشد منتشر نمی‌شود.
شما در حال ارسال پاسخ به نظر « » می‌باشید.